بررسی وضعیت بحرانی کیفیت ساخت‌وسازها در شهر تهران و برنامه‌ریزی تضمین کیفیت آن جهت مدیریت بحران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو کارشناسی ارشد، شهرسازی- برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 دکتری تخصصی شهرسازی، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 دکتری برنامه‌ریزی شهری، استاد گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

شهر تهران به‌عنوان پایتخت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نقش تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت کشور دارد تهران با جمعیت بیش از 8 میلیون نفر بیست و چهارمین شهر پرجمعیت جهان است، این شهر در جغرافیایی به وسعت 0/04 درصد مساحت کل کشور با برخورداری از 10/8 درصد جمعیت سهمی معادل 21 درصد تولید ناخالص داخلی کشور (GDP) داشته و بیش از 50 درصد درآمدهای مالیاتی و همچنین 55 درصد سپرده‌های بانکی از شهر و استان تهران تأمین می‌شود. درعین‌حال همچنان این شهر از مشکلات عدیده‌ای رنج می‌برد که مهم‌ترین آن‌ها وضعیت نامطلوب ساخت‌وسازها می‌باشد تا جایی که طبق همین پژوهش و بر اساس نظرسنجی صاحب‌نظران صنعت ساختمان در استان تهران 42.5% آن‌ها وضعیت کیفیت ساخت‌وساز در شهر تهران را ضعیف یا فاجعه‌آمیز می‌دانند، از طرفی وجود بافت های فرسوده و ناکارآمد در بطن شهر تهران و با دسترسی‌های بسیار دشوار بر نگرانی در خصوص بحران‌های احتمالی می‌افزاید هرچند برنامه‌های متعددی در حوزه اصلاح و همچنین نوسازی بافت های فرسوده انجام‌گرفته ولی تاکنون مدیریت شهری نتوانسته پاسخگوی انتظارات باشد و همچنان با این معضل روبرو هستیم. هدف از این پژوهش معرفی گام‌های مؤثر اولیه جهت ایجاد روشی مدون (برنامه‌ریزی) جهت اجرا به‌نحوی‌که با نتایج آن بتوان کیفیت ساخت‌وسازهای در حال انجام را تضمین نمود. روش پژوهش با روش توصیفی و از نوع همبستگی انجام‌گرفته و برای این موضوع از پرسشنامه استفاده گردیده است جامعه آماری هدف مهندسان حرفه‌ای سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران می‌باشند که تعداد 120 پرسشنامه توسط نرم‌افزارها SPSS و SmartPLS تحلیل گردید. بر اساس یافته‌های این پژوهش استفاده از شش فاکتور مهم در برنامه‌ریزی‌ها که شامل: اجرای بیمه تضمین کیفیت ساخت‌وساز، اجباری شدن مجری ذیصلاح در ساخت‌وسازها، اجرای دقیق و کامل شناسنامه فنی ساختمان، تعدیل و افزایش حق‌الزحمه مهندسان در کنار افزایش آگاهی عمومی و نیز تغییر و اصلاح مقررات ملی ساختمان می‌باشند. می‌توان با توجه به یافته‌های این پژوهش عنوان نمود که مهم‌ترین یافته این پژوهش این است که فرآیند لازم در جهت استقرار بیمه تضمین کیفیت ساخت‌وساز را به‌صورت مشخص تبیین می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Critical Situation of the Quality of Constructions in Tehran and Planning its Quality Assurance for Crisis Management

نویسندگان [English]

  • Mohammad Alidousti 1
  • Mohammad Reza Farzad Behtash 2
  • Alireza Estelaji 3
1 Master student in urban planning, Department of Urban, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Urban, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Geography, Islamic Azad University, Yadegar Imam Branch, Shahr Ray, Iran
چکیده [English]

Statement of Problem: The city of Tehran as a political, social and economic capital has a decisive role in the fate of the country. Tehran with a population of more than 8 million people is the 24th most populous city in the world. 8.10% of the population has a share equal to 21% of the country's gross domestic product (GDP) and more than 50% of tax revenues as well as 55% of bank deposits are provided from the city and province of Tehran. At the same time, the city still suffers from many problems, the most important of which is the unfavorable situation of builders, to the extent that according to the same study and a survey of construction industry experts in Tehran, 42.5% of them consider the quality of construction in Tehran poor or catastrophic. Dilapidated and dysfunctional structures in the heart of Tehran and with very difficult accesses add to the concern about possible crises. Although several programs have been carried out in the field of repair and renovation of worn-out structures, but so far the city administration has not met expectations and we still face this problem. The purpose of this study is to introduce the effective first steps to create a codified method (planning) for implementation so that the results can guarantee the quality of ongoing construction. The research method was descriptive and correlational and a questionnaire was used for this purpose. The statistical population is the target of professional engineers of Tehran Building Engineering Organization. 120 questionnaires were analyzed by SPSS and SmartPLS software. Based on the findings of this study, the use of six important factors in planning, including: implementation of construction quality assurance insurance, mandatory contractor in construction, accurate and complete implementation of the building technical certificate, adjustment and increase of engineers' fees along with increasing public awareness and change and Amend national building regulations. According to the findings of this study, it can be said that the most important finding of this study is that the process necessary to establish insurance quality assurance of the builder is clearly explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • crisis management
  • Resilience
  • quality assurance insurance
  • دانش، جابر. (1389) مبانی شکل‌گیری و اصول سازمان‌یابی کالبدی شهر اسلامی، نشریه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 1، شماره 1. 15-32

    عزیزی، محمدمهدی. جایگاه شاخص‌های مسکن در فرآیند برنامه‌ریزی مسکن، نشریه هنرهای زیبا، بهار 1383، شماره 17. 31-42

    نوری فرد، آ. معماری پایدار در برابر زلزله؛ طراحی یک مدرسه راهنمایی در تهران، نشریه هنرهای زیبا، زمستان 1387، شماره 36. 37-48

    محمودی صاحبی، موسی. اعتضادی فر، حسین. عمر مفید باقیمانده ساختمان برای آسیب‌پذیری لرزه‌ای سازه­ها، نشریه سازه و فولاد، بهار تابستان 1393، شماره 15، 57-66

    عابدیان، رویا. علیپور، پرویز. (1400). ارزیابی عوامل مؤثر بر ساماندهی بافت های فرسوده با عنایت به تصویب سند ملی بازآفرینی پایدار شهری. پنجمین کنفرانس بین‌المللی مطالعات نوین مهندسی عمران، معماری، شهرسازی و محیط‌زیست در قرن ۲۱

    شریفی، نسترن. شریفی، حسین پاشا. (1383). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، چاپ چهارم، انتشارات سخن، تهران.

    گال، جویس، گال، دامین گال، بورگ، والتر، 1393، روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی چاپ نهم. مترجمان: کیامنش، علیرضا، شهنی ییلاق، منیجه، باقری، خسرو، خیر، محمد، پاک‌سرشت، محمدجعفر، ابوالقاسمی، محمود، نصر، احمدرضا، عریضی، حمیدرضا، خسروی، زهره، ناشر: دانشگاه شهید بهشتی

    خلیلی شورینی، سیاوش، 1385، روش‌های تحقیق در علوم انسانی، چاپ پنجم، ناشر: یادواره کتاب

    جمشیدزاده، ابراهیم. (1390)، آسیب‌شناسی نظام ساخت‌وساز ساختمان در نظام مدیریت شهری، نوبت چاپ: اول، ناشر: راه­دان، انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری­های کشور، تهران.

    یحیی­پور، امیر. هروی، غلامرضا. شناسایی و طبقه‌بندی عوامل مؤثر بر کیفیت ساخت‌وساز ساختمان‌ها در ایران بر اساس مدل هزینه‌یابی کیفیت، هشتمین کنگره ملی مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، بابل.

    باقری تجریشی، وحید. خداکرمی، علی. (1397). بیمه مهندسی عیوب اساسی و پنهان ساختمان (تضمین کیفیت ساختمان)، ناشر: یاقوت، چاپ: اول، تهران.

    آذر، عادل. فرجی، حجت. (1381)، علم مدیریت فازی، نوبت چاپ: اول، ناشر: اجتماع، تهران

    کلانتری خلیل­آباد، حسین. صادقی، ساناز. حقی، مهدی. (1395). راهبردهای مرمت در بافت های تاریخی شهرها با تاکید بر مدیریت بحران زلزله، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 23، بهار 1395، 61- 74

    مقیمی، سید محمد. (1399). بحران شناسی. ناشر: سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، چاپ اول، تهران

    Danesh, Jaber. (2010) Principles of formation and principles of physical organization of Islamic city, Journal of Iranian Islamic city studies, Volume 1, Number 1. 15-32 (Persian).

    Azizi, Mohammad Mehdi. The place of housing indicators in the housing planning process, Journal of Fine Arts, Spring 2004, No. 17. 31-42 (Persian).

    Noori Fard, A. Earthquake-resistant architecture; Designing a middle school in Tehran, Journal of Fine Arts, Winter 2008, No. 36. 37-48 (Persian).

    Mahmoudi Sahebi, Musa. Etezadifar, Hossein Remaining useful life of the building for seismic vulnerability of structures, Journal of Structures and Steel, Spring Summer 2014, No. 15, 57-66 (Persian).

    Abedian, Roya. Alipour, Parviz (1400). Assessing the effective factors on organizing worn-out structures with regard to the approval of the National Document on Sustainable Urban Regeneration. Fifth International Conference on Modern Studies in Civil Engineering, Architecture, Urban Planning and Environment in the 21st Century (Persian).

    Sharifi, Nastaran. Sharifi, Hussein Pasha (1383). Research Methods in Behavioral Sciences, Fourth Edition, Sokhan Publications, Tehran (Persian).

    Gall, Joyce, Gall, Damien Gall, Borg, Walter, 2014, Quantitative and qualitative research methods in educational sciences and psychology, ninth edition. Translators: Kiamanesh, Alireza, Shahni Yilagh, Manijeh, Bagheri, Khosrow, Khair, Mohammad, Paksrasht, Mohammad Jafar, Abolghasemi, Mahmoud, Nasr, Ahmad Reza, Orizi, Hamid Reza, Khosravi, Zohreh, Publisher: Shahid Beheshti University (Persian).

    Khalili Shourini, Siavash, 2006, Research Methods in Humanities, Fifth Edition, Publisher: Yadavareh-e-Kitab (Persian).

    Jamshidzadeh, Ebrahim. (2011), Pathology of the building construction system in the urban management system, first edition: Publisher: Rahdan, Publications of the Organization of Municipalities and Rural Affairs, Tehran. (Persian).

    Yahya Pour, Amir. Heravi, Gholamreza Identification and classification of factors affecting the quality of construction of buildings in Iran based on the quality costing model, 8th National Congress of Civil Engineering, Faculty of Civil Engineering, Babol. (Persian).

    Bagheri Tajrishi, Vahid. God bless, Ali. (1397). Basic and hidden defects engineering insurance of the building (building quality assurance), Publisher: Yaghoot, Print: First, Tehran (Persian).

    Faraji, Hojjat. (2002), The Science of Fuzzy Management, Published: First, Publisher: Jame'e, Tehran

    Khalilabad Police Station, Hossein. Sadeghi, Sanaz Haghi, Mehdi. (1395). Restoration Strategies in the Historical Textures of Cities with Emphasis on Earthquake Crisis Management, Iranian Islamic City Studies Quarterly, No. 23, Spring 2016, 74-61 (Persian).

    Moghimi, Seyed Mohammad (1399). Crisis. Publisher: Tehran Crisis Prevention and Management Organization, First Edition, Tehran (Persian).

    Abdel razek, H. (1998). Quality Improvement in Egypt: ethology and Implementation. Construction Engineering and Management Journal.Williams, P. Kiwus, Ch. (2001) Application of TQM to Environmental Construction. Journal of Management in engineering, Volume 17. 165-177 (Persian).

    Arditi. D and Murat Gunaydin. H. (1997). Total quality management in the construction process. International Journal of Project Management, (Vol. 15), No. 4, pp. 235-243.

    Mais. M and Whiteman.E. (2004). Implementing Total Quality Management on Construction Sites. Journal of Management in Engineering/ Volume 20 Issue 1 - January 2004, P9723-9726

    Rajiv S R and Harnath’s. (2018). Effectiveness of Total Quality Management in the Process of Construction. International Journal of Applied Engineering Research ISSN 0973-4562 Volume 13, Number 7 (2018) pp. 85-88

    Sherif F. (2010). Total Quality Management and Construction Project Management in Libya. A thesis submitted to title University of Plymouth in fulfillment for the degree of DOCTOR OF PHILOSOPHY. University of plymouth library.

     

دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 36
اردیبهشت 1401
صفحه 11-29
  • تاریخ دریافت: 11 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری: 17 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 17 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 17 اردیبهشت 1401