| فنی،مدیریتی،حقوقی| اعتبار،چابکی،پاسخگویی|

ارائه مدل مفهومی سه‌لایه ترکیبی BIM–LCA با رویکرد سلامت‌محور در مواجهه با سندروم ساختمان بیمار: شواهدی از چهار پروژه منتخب

10.22034/cpj.2026.583289.1443

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 خرداد 1405

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دپارتمان مهندسی عمران واحد علوم وتحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مدیریت ساخت دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده
سندروم ساختمان بیمار (SBS) ، در حال حاضر یکی از اصلی‌ترین چالش‌های موجود درباره تاثیر مستقیم و عمیق محیط‌های ساخته شده بر سلامت و میزان بهره‌وری ساکنین یک ساختمان می‌باشد و نیازمند یک چارچوب نوین برای تحلیل، کنترل و مدیریت است. در راستای دستیابی به این چارچوب نوین نیازمند استفاده از فناوری‌های متنوع و متعددی خواهیم بود تا با نگرش سلامت محور داده‌های بدست آمده از این فناوری‌ها را در راستای کنترل و مدیریت محیط‌های ساخته شده بکار بریم. با نگاهی به پژوهش های پیشین در می‌یابیم که فناوری‌هایی نظیر مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) و ارزیابی چرخه حیات (LCA) اگرچه در دهه اخیر بصورت مستمر و گسترده در پژوهش‌ها بکار رفته‌اند لیکن نگاه به آنها اکثرا از نگرش انرژی و پایداری بوده است و کمتر نگاه و نگرشی از جنس سلامت ساکنین و پایش لحظه‌ای برای آسایش ساکنین در آنها لحاظ گردیده است و تاکنون هیچ چارچوب یکپارچه و سلامت‌محور که این دو فناوری را در راستای پایش و کنترل پیامدهای انسانی تلفیق کند، ارائه نشده است. این مقاله برای نخستین بار یک مدل مفهومی سه‌لایه ترکیبی BIM–LCA با رویکرد سلامت‌محور معرفی می‌کند، مدلی که سعی بر آن دارد تا با بررسی مسیرهای علّی میان شرایط محیطی و کالبدی یک ساختمان، فناوری‌ها و پیامدهای انسانی، یک ساختار منسجم ارائه نماید. نوآوری کلیدی این مدل در پایش لحظه‌ای داده‌ها با نگرش سلامت محور انسانیست، که امکان پایش، کنترل و مدیریت لحظه‌ای یک ساختمان را در جهت بالا نگاه داشتن کیفیت لحظه‌ای محیط در جهت سلامت ساکنین را بوجود می‌آورد و بدین‌ترتیب، معیاری عملی برای ارزیابی و کاهش علائم SBS در اختیار تصمیم‌گیران قرار می‌دهد. روش این تحقیق مبتنی بر مرور نظام‌مند و تحلیل کیفی، کمی مطالعات پیشین است و در نهایت با بررسی داده‌های کمی دو مطالعه بین المللی و دو مطالعه محلی که توسط نویسنده انجام گردیده است، اعتبارسنجی مدل ارائه شده بررسی گشت. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی توانسته است با دقت بالا روابط علی میان متغیرهای محیطی، مدیریتی و انسانی را بازنمایی کند و قابلیت تعمیم در سناریوهای متنوع طراحی و بهره‌برداری را داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

A Health-Oriented Three-Layer Hybrid BIM–LCA Conceptual Model for Addressing Sick Building Syndrome: Evidence from Four Case Studies

نویسندگان English

Farhad Saeedi 1
Majid Boyouni 2
1 Faculty member, Department of Civil Engineering, SR.C, Islamic Azad University
2 Master's Student of Construction Managementt, Science and Research Branch, Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Sick Building Syndrome is a major concern because of its direct impact on the health and productivity of building occupants. Addressing this issue requires a new framework for analysis, control, and management. In this context, adopting health-oriented technologies to manage and monitor indoor environments is essential. Previous research shows that Building Information Modeling and Life Cycle Assessment have been widely applied over the last decade, but mainly from the perspectives of energy efficiency and sustainability. Much less attention has been paid to user health or the real-time monitoring of comfort, and no integrated health-oriented framework combining these two technologies has yet been introduced. This study presents a three-layer hybrid BIM–LCA conceptual model with a health-oriented perspective. The model provides a coherent structure by examining causal paths between environmental and physical conditions, analytical technologies, and human outcomes. Its key innovation is the integration of real-time monitoring with a focus on occupant health, enabling continuous control of indoor environments and offering decision-makers a practical tool for reducing SBS symptoms. The research methodology is based on a systematic review combined with qualitative and quantitative analyses of prior studies. The model was validated using data from two international studies and two local case studies conducted by the author. Results demonstrate that the model effectively represents causal relationships among environmental, managerial, and human variables, and that it can be generalized to diverse design and operational contexts. This research provides a comprehensive framework for addressing SBS through the integration of BIM and LCA.

کلیدواژه‌ها English

  • Sick Building Syndrome
  • Building Information Modeling
  • Life Cycle Assessment
  • Conceptual Model
  • Construction
  • تاریخ دریافت 04 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 10 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 10 خرداد 1405