اعتبار،چابکی،پاسخگویی

مداخله شهری در عناصر کالبدی و معنایی از بعدهای اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی با رویکرد ارائه راهکار برای بهبود وضعیت در شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی معماری، هنر و شهرسازی، دانشگاه پیام نور

2 استادیار، گروه مهندسی معماری، هنر و شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور

چکیده
ساختار فضایی یک شهر اثرات قابل توجهی بر کارآیی و کیفیت زیست محیطی شهری دارد، شکل یک شهر و الگوی توزیع جمعیت و تخصیص کاربری و فعالیت ها در کیفیت هوا و به تبع آن شاخص های دیگر شهر، نقش ایفا می کند. امروزه بقاء شهرها بستگی به یافتن راه حل های خلاق و سریع برای مسائل و مشکلات دارد. گسترش بی رویه شهری فاصله بین خدمات شهری و محل سکونت و فاصله بین محل کار و سکونت افراد را افزایش داده و استفاده از وسایل نقلیه شخصی را تشویق کرده است. از طرف دیگر استفاده فزاینده از اتومبیل شخصی نیز گسترش بی رویه شهری را تشدید می کند؛ زیرا به مقادیر زیادی زمین برای توسعه تسهیلات حمل و نقل نیاز دارد و این مسئله توسعه حاشیه شهری را آسانتر می سازد. امروزه با رشد روزافزون شهرنشینی، مشکلات شهری بیش از هر زمان دیگری دامن گیر شـهرهای کوچک و بزرگ کشور از جمله شهر تهران گردیـده انـد. ایـن مشکلات با تاثیرگذاری بر تمامی جنبه های شهرنشینی ، روابط منطقی زندگی شهری را نابسامان مـی نماینـد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Urban intervention in physical and semantic elements from social, economic and environmental dimensions with the approach of providing a solution to improve the situation in Tehran

نویسندگان English

Hamid Tavakoli 1
saman Abizadeh 2
1 Master's Student, Department of Architectural Engineering, Art, and Urban Planning, Payame Noor University
2 Assistant Professor, Department of Architectural Engineering, Art, and Urban Planning, Faculty of Engineering, Payame Noor University
چکیده English

مشـکلات یاد شده ریشه های گوناگونی داشته و از جهات مختلف قابل بررسی است. یکی از جنبه های بررسی کـه هـم علـت و هـم معلول بسیاری از معضلات شهری است، وجود شهر کهن در دل شهر امروزین است. ماهیـت ویـژه شـهر کهـن و بافتهـای شهری کهن، هرگونه بی توجهی به آن را از جهات مختلف مردود می سازد؛ از جهت اقتصادی چون دارای امکانـات بـالقوه ای اعم از زیر ساختی و روساختی است،از جهت فرهنگی چون خاستگاه شهر امروزی و یادگاری از فرهنگ و تاریخ پیشین است، از جهت اجتماعی چون چه در صورت متروک شدن و چه تراکم کاربریهـای نامتناسـب، بخشـی از جامعـه و ضـامن زندگی انسان ها می باشد، از جهت کالبدی چون باوجود همه فرسودگی هنوز دارای ارزش های معماری و شهرسـازی یکتـایی است و در مجموع آنکه حتی در صورت نبود ارزش های بالقوه و بالفعل، سهم آن از گستره شهرها آنچنان درخور توجه است که نادیده انگاشتن آن منطقی نمی باشد. از این روست کـه از سـالها پیش، بهسـازی و نوسـازی و بطـور کلـی مداخلـه در بافت های کهن شهرها به یکی از مسائل اساسی نظام برنامه ریزی کشورهایی که دارای پیشینه ای از شهرنشـینی بـوده انـد تبدیل گشته است. در کشور ایران نیز که یکی از کهن ترین خاستگاه های تمدن شهری است، از حـدود یـک قـرن پـیش قوانینی مورد طرح و تصویب قرار گرفته و هزینه های مادی و معنـوی درخـور تـوجهی صـرف مداخلـه در بافت هـای کهـن شهری گردیده اند.این اقدامات گاه در جهت حفظ شالوده شهر کهن و گاه در جهت حذف آن عمل کرده و با چهارچوب ها و جهت گیری های متعددی ارائه شده اند.از آنجا که هدف مشخص و نظریه ویژه ای در این اقدامات دنبال نشده و سیاسـت های مداخله غالبا سردرگم اتخاذ شده اند، آنچه در عمل مشاهده می شود، از روند تخریـب تـدریجی و بلاتکلیفـی ایـن بافتهـا حکایت دارد. در این تحقیق به موضوعات مطرح شده پرداخته و در نهایت راهکارهایی جهت بهبود وضعیت شهری بر اساس مطالعات انجام شده در شهر تهران ارائه می شود.

کلیدواژه‌ها English

  • ،'
  • ,'
  • یا '
  • '
مقاله بررسی نقش مولفه های مدیریت شهری در گسترش کالبدی شهر، فصلنامه علمی-پژوهشی جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)  سال هشتم، شماره 4، پاییز 1397
مدیریت مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران(1394)، "نوشتارهایی در باب توسعه کالبدی ـ فضایی شهر"، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، تهران.
اطلس شهر تهران)1389(، مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران.
احمدیان، رضا، فتحعلی بیگلو، منا، ژاله رجبی، پروانه(1394)،  " روش ها و فنون کاربردی در طرای شهری و برنامه ریزی شهری و منطقه ای"، انتشارات آذرخش، تهران، چاپ اول.
حاتمینژاد، حسین، ضرغامفر، مسلم، خادمی، امیرحسین، میرسیدی، سید محمد(1394)، "سیاست های فضایی در برنامه ریزی شهری"، انتشارات پاپلی، مشهد، چاپ اول.
جمالپور، بیتا، "روشی در برنامه ریزی مداخله در بافتهایی کهن شهری" ، پایـان نامـه کارشناسـی ارشـد، دانشـگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا، .1378 - حبیبی، سید محسن. "جزوه درس یهسازی و نوسازی بافتهای شهری"، دانشـگاه تهـران، دانشـکده هنرهـای زیبـا، 77-1376 - سعیدنیا، احمد. "جزوه درس مبانی برنامه ریزی"، دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا، 1
وزارت مسکن و شهرسازی،شرکت عمران و بهسازی شهری، "ضرورت- اهداف- برنامـه هـا و اقـدامات سـاماندهی و بهسازی بافت شهری"، تهران: وزارت مسکن و شهرسازی1377،
بیانکو، استفانو،" بازسازی یا مثله کردن" ، ماهنامه پیام یونسکو، ش،248. .1369
عبدی، محمدعلی، مهدیزادگان ،سیما(1389)، "توسعۀ درونشهری"،مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، چاپ اول.
  • تاریخ دریافت 17 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 07 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش 21 فروردین 1405
  • تاریخ اولین انتشار 21 فروردین 1405
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1405